Özet
Hukuk, toplumsal düzeni devlet gücüyle sağlayan müeyyideler bütünüdür. Hitit hukuku, kısas odaklı Mezopotamya sisteminden farklı olarak tazmin ve onarıcı adaleti esas alarak suçluyu sistemin içinde tutmayı amaçlar. I. Hattuşili döneminde sistemli hale getirilen bu yasalar, “eskiden böyleydi, şimdi şöyledir” ifadesiyle toplumsal ihtiyaçlara göre sürekli güncellenmiştir. Kralın baş yargıç olduğu sistemde, yerel geleneklere geniş alan tanınmıştır. Cinsel suçlar; “hurkel” ve “wastul” kavramları çerçevesinde düzenlenmiş olup zoofili vakalarında ceza, hayvanın türüne ve Hitit temizlik kültündeki yerine göre değişkenlik gösterir. Örneğin öküz veya koyunla ilişki ölümle cezalandırılabilirken at veya katırla ilişki suç sayılmamış ancak failin dini saflığını yitirdiği kabul edilmiştir. Nekrofili ise bir hak ihlali görülmediğinden suç sayılmamıştır. Ensest ilişkiler, cezası ölüm olan büyük tabulardır; ancak evlilik yoluyla kurulan akrabalıklarda ceza, bağı kuran kişinin hayatta olma durumuna göre esneklik gösterir. Zina ve tecavüz ayrımında ise mekan belirleyicidir: Issız bir yerde “dağda” gerçekleşen eylem tecavüz sayılıp erkek cezalandırılırken yerleşim yeri olan “evde” gerçekleşen eylem, kadının yardım istememesi rıza sayılarak zina kabul edilmiş ve kadına ölüm cezası verilmiştir. Hitit hukuku, merkezi otorite ile yerel gelenekleri harmanlayan esnek ve korumacı bir yapı sergiler.
Anahtar Kelimeler: Hitit Hukuku, Cinsel Suçlar, Zoofili, Ensest, Zina
Bu makale 4 kez okundu