Asya’da Stratejik Düzenin Yeniden Şekillendirilmesi: Çin’in Yükselişi ve Amerikan İttifak Sisteminin Dönüşümü

Asya’da Stratejik Düzenin Yeniden Şekillendirilmesi: Çin’in Yükselişi ve Amerikan İttifak Sisteminin Dönüşümü

Yeliz YAZAN KOÇ

Özet

Bu çalışma, Amerikan yaygınlaştırılmış caydırıcılığının Asya-Pasifik’teki tezahürü olan “hub and spoke” sisteminin, Çin’in yükselişi karşısında geçirdiği dönüşümü rasyonel caydırıcılık teorisinin temel varsayımları ışığında incelemektedir. Rasyonel caydırıcılık teorisi literatürü, yaygınlaştırılmış caydırıcılığı çoğunlukla garantör devlet ile potansiyel tehdit arasındaki ikili ilişki üzerinden modellemekte ve müttefiklerin rolünü ikincil düzeyde ele almaktadır. Bu makale ise yaygınlaştırılmış caydırıcılığın yalnızca garantörün taahhüt kapasitesine indirgenemeyeceğini; “spoke” devletlerin tehdit algıları, stratejik tercihleri ve güvence beklentilerinin de ittifakın işleyişini ve dönüşümünü belirleyen asli değişkenler olduğunu ileri sürmektedir. Tarihsel karşılaştırmalı analiz yöntemiyle kaleme alınan çalışma, Japonya, Güney Kore, Avustralya ve Filipinler örneklerini incelemektedir. Analiz, tehdit algısı ile stratejik tepki arasındaki ilişkiyi ortaya koymakta ve ABD’nin yeniden güvence verme davranışlarının kurumsal düzeyde nasıl yeniden üretildiğini açıklamaktadır. Bulgular, Çin karşısında yüksek tehdit algısına sahip Japonya ve Filipinler’in sert dengeleme stratejilerine yöneldiğini; orta düzey tehdit algısı bulunan Güney Kore’nin yumuşak dengeleme ve riskten kaçınma arasında ikircikli bir strateji izlediğini; Avustralya’nın ise artan tehdit algısıyla birlikte riskten kaçınmadan sert dengeleme stratejisine kaydığını göstermektedir. Sonuç olarak makale, yaygınlaştırılmış caydırıcılığın başarısının yalnızca garantörün güvence kapasitesiyle değil, aynı zamanda müttefiklerin tehdit algısı ve yeniden güvenceye duydukları inançla şekillendiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler: yaygınlaştırılmış caydırıcılık, rasyonel caydırıcılık teorisi, hub and spoke, ABD, Çin, Asya-Pasifik

Bu makale 4 kez okundu

Tam Metin:

LİSANS

Gazi Akademik Bakış Dergisi’nin içeriği Creative Commons Atıf-Gayriticari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

ISSN: 1307-9778 E-ISSN: 1309-5137

 

Powered By SOL INVICTUS